Zeytinburnu Demirciler Sitesi’nin imalat hangarlarına, giyotin makas seslerine ve E-5 karayolundan geçen yoğun trafiğin gürültüsüne kış akşamüstü çökerken, Bakırköy’deki meslek lisesinin çıkış zili gürültüyle yankılandı. On altı yaşındaki Merve, okul ceketini çıkarıp çabucak sırt çantasına koydu ve kalın kaşkoluna sarındı. Sınıf arkadaşlarının metrobüs durağına doğru yürürken akşam planları yapmasını tebessümle reddederek, adımlarını bor yağı, sac tozu ve kaynak gazı kokan sanayi alanından aşağıya çevirdi.
Merve, pres ustası olan babasının eksantrik pres makinesinde meydana gelen dişli kırılması sonucu ağır yaralanıp sağ elinde kalıcı uzuv kaybı ve solunum güçlüğü yaşaması üzerine sekiz ay önce ailenin tek geçim kaynağı haline gelmişti. Dört nüfuslu evin kirası ve babasının her ay tekrarlanan fizik tedavi ile solunum rehabilitasyonu masrafları bu genç kızın omuzlarındaydı. Lise eğitimini aksatmadan akşamları ticari araçlar için paslanmaz çelik karoser panelleri ve şasi bağlantı parçaları üreten bu fabrikada çapak alma, mikronluk sac kalınlığı kontrolü ve palet ambalaj işçisi olarak çalışıyordu.
Atölye; devasa hidrolik büküm preslerinin derinden gelen ritmik gümleme sesi, havalı çapak neşterlerinin tiz vızıltısı, kaynak dumanı ve ağır metal kokusuyla kaplı devasa bir yerdi. Görevi; iki yüz derece sıcaklıktaki fırınlama hattından çıkan çelik panellerin kenarlarındaki çapakları pnömatik elmas neşterle temizlemek, dijital kumpasla perçin deliği toleransını doğrulamak ve hazır olan ağır metal levhaları ahşap paletlere istifleyip çelik çemberle bağlamaktı. Saatlerce sıcak fırınların karşısında durmaktan yüzü kızarır, neşter tutmaktan parmak boğumları titrer ve metal buharı genzini yakarak gözlerini sızlatırdı.
Merve’nin tek hayali, Yıldız Teknik Üniversitesi Otomotiv Mühendisliği Bölümü’nü kazanarak hafifletilmiş çelik alaşımları ve mukavemetli araç yapıları geliştiren uzman bir mühendis olmaktı. Ambalaj tezgahının karşısındaki beton kolona Fizik ve Matematik özet kartlarını asmıştı. Bir yandan iki eliyle ağır çelik parçaların çapaklarını temizlerken, gözleriyle duvardaki vektörler, katı cisim mekaniği ve analitik geometri denklemlerini takip eder, zihninden işlemleri yapmaya çalışırdı. Preslerin çıkardığı ritmik gürültüyü zihnini odaklamak için bir tempoya dönüştürmüştü.
O gece, İspanya’ya ihraç edilecek beş yüz adetlik özel otobüs karoser paneli setinin son kontrolü, çapak temizliği ve ambalajlanması acilen bitirilmek zorundaydı. Atölye sorumlusu rahatsızlanıp erken ayrılınca tüm yük Merve’ye kaldı. Saatlerce kaynak dumanı ve metal tozunun ortasında parçaları tek tek kontrol etti, çapaklarını sıyırdı ve ahşap paletlere istifledi. Gece saat yarımı gösterdiğinde ambalajlama ancak bitti. Üstü başı sac tozu ve ağır fabrika kokar halde binayı kilitledi. Cevizlibağ metrobüs durağına doğru yürürken esen soğuk poyraz yüzüne çarptı; ama Merve, bu koca şehrin zorluklarına rağmen kendi kaderini çelik bir iradeyle şekillendirdiğini çok iyi biliyordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.