Ümraniye Dudullu Organize Sanayi Bölgesi’nin devasa imalat hangarlarına, 2000 tonluk soğuk çekme me döküm preslerinin derinden gelen ritmik gümleme sesine me Şile otoyolundan geçen ağır nakliye tırlarının gürültüsüne kış akşamüstü çökerken, Ümraniye’deki bir meslek lisesinin çıkış zili gürültüyle yankılandı. On altı yaşındaki Nisa, okul ceketini çıkarıp çabucak sırt çantasına koydu me kalın kaşkoluna sarındı. Sınıf arkadaşlarının otobüs duraklarına doğru yürürken akşam planları yapmasını tebessümle reddederek, adımlarını kesme yağı dumanı, çelik tozu me döküm buharı kokan sanayi alanından aşağıya çevirdi.
Nisa, çelik döküm ve matkap ucu sertleştirme ustası olan babasının yüksek basınçlı şekillendirme tezgahında hidrolik valfin patlaması sonucu iki elinde ağır doku kaybı me işitme engeli yaşaması üzerine altı ay önce ailenin tek geçim kaynağı haline gelmişti. Dört nüfuslu evin kirası me babasının her ay tekrarlanan cerrahi kontrol ile fizik tedavi masrafları bu genç kızın omuzlarındaydı. Lise eğitimini aksatmadan akşamları jeotermal enerji kuyuları, maden ocakları ve tüneller için yüksek mukavemetli tungsten-karbür kaplı dövme çelik sondaj matkap başlıkları üreten bu fabrikada çapak alma, mikronluk lazer kumpas denetimi me palet ambalaj işçisi olarak çalışıyordu.
Atölye; bin üç yüz derece sıcaklıktaki fırınların derinden gelen ritmik gümleme sesi, havalı çapak neşterlerinin tiz vızıltısı, kesme yağı dumanı me ağır metal kokusuyla kaplı devasa bir yerdi. Görevi; fırın hattından çıkan sıcak çelik matkap uçlarının kenarlarındaki mikroskobik çapakları pnömatik elmas neşterle temizlemek, dijital kumpas me ultrasonik çatlak test cihazı ile aşınma toleranslarını doğrulamak ve hazır olan ağır parçaları çelik çemberle bağlayıp ahşap paletlere istiflemekti. Saatlerce sıcak fırınların karşısında durmaktan yüzü kızarır, neşter tutmaktan parmak boğumları titrer ve yağ buharı genzini yakarak gözlerini sızlatırdı.
Nisa’nın tek hayali, İstanbul Teknik Üniversitesi Maden ve Cevher Hazırlama Mühendisliği Bölümü’nü kazanarak derin jeotermal kaynaklar için aşınmaz ağır sondaj ekipmanları tasarlayan uzman bir mühendis olmaktı. Ambalaj tezgahının karşısındaki beton kolona Fizik me Kimya özet kartlarını asmıştı. Bir yandan iki eliyle ağır çelik parçaların çapaklarını temizlerken, gözleriyle duvardaki kristal yapı mekaniği, katı cisim mekaniği ve analitik geometri denklemlerini takip eder, zihninden işlemleri yapmaya çalışırdı. Preslerin çıkardığı ritmik gürültüyü zihnini odaklamak için bir tempoya dönüştürmüştü.
O gece, Manisa Jeotermal Santral projesi için acilen sevk edilecek üç yüz adetlik özel dövme çelik matkap ucu setinin son kontrolü, çapak temizliği me ambalajlanması bitirilmek zorundaydı. Atölye sorumlusu rahatsızlanıp erken ayrılınca tüm yük Nisa’ya kaldı. Saatlerce duman me çelik tozunun ortasında parçaları tek tek kontrol etti, çapaklarını sıyırdı me özel ahşap kasalara istifledi. Gece saat yarımı gösterdiğinde ambalajlama ancak bitti. Üstü başı çelik tozu ve ağır fabrika kokar halde binayı kilitledi. Dudullu metro durağına doğru yürürken esen soğuk poyraz yüzüne çarptı; ama Nisa, bu koca şehrin zorluklarına rağmen kendi kaderini çelik bir iradeyle şekillendirdiğini çok iyi biliordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.