Büyükada’nın çam kokulu, dik yokuşlarında sonbahar rüzgârı ahşap konakların panjurlarını çarparken Asya, elindeki ağır fotoğraf makinesi çantasıyla adanın sessiz sokaklarında yürüyordu. Sezon bitmiş, turist kalabalıkları çekilmişti. Dışarıdan bakıldığında ada, erguvanları ve tarihi köşkleriyle masalsı bir kaçış noktası gibi görünse de, kış kapıya dayandığında burada yaşamak tamamen izole ve sert bir mücadeleye dönüşüyordu.
Asya, belgesel fotoğrafçılığı ve görsel arşivcilik üzerine çalışıyordu. İstanbul’un hızla kaybolan sivil mimarisini, asırlık köşklerini ve ada kültürünü belgelemek amacıyla adaya taşınmıştı. Ancak kış sezonuyla birlikte adadaki hayat pahalılığı, anakaraya bağımlılığın getirdiği yüksek lojistik maliyetleri ve serbest fotoğrafçılık işlerinin aniden bıçak gibi kesilmesi onu çaresiz bırakmıştı. Kirasını ödediği eski bir ahşap köşkün çatı katı, fırtınalı gecelerde su alıyor, ısınma masrafları genç kızın cebindeki son birikimi de tüketiyordu.
O gün, anakarayla olan tek bağı vapur seferlerinin lodos nedeniyle iptal edilmesiyle koptu. Asya’nın hesabında sıfır bakiye kalmıştı; ev sahibi ise kış gelmeden birikmiş iki aylık kirayı ödemezse o tarihi çatı katını boşaltması gerektiğini net bir dille ifade etmişti. Ne şehre dönebiliyor ne de adada sesini duyurabiliyordu. Üstelik haftalardır üzerinde çalıştığı, adanın Rum zanaatkârları ve eski köşk aileleriyle yaptığı röportajlardan oluşan belgesel projesini sunduğu yayıncı kuruluş, "Artık bu tarz nostaljik konular satmıyor" diyerek projeyi son anda reddetmişti.
Günün son ışıkları poyrazın getirdiği gri bulutların arkasında kaybolurken Asya, Dilburnu tarafındaki yalnız bir banka oturdu. Dalgalar kayalıklara hırsla çarpıyordu. Cebinden çıkardığı hafıza kartlarına baktı; içlerinde kaybolmak üzere olan bir tarihin, unutulmuş insanların ve bu adanın ruhunun fotoğrafları vardı. Vazgeçmek, makinesini satıp şehre sıradan bir iş bulmaya dönmek en kolay yoldu.
Ama yapmadı. Elektriklerin kesik olduğu o fırtınalı gecede, mum ışığı altında elindeki dijital arşivleri doğrudan uluslararası bağımsız kültür fonlarına ve belgesel platformlarına sunacak bir başvuru dosyası hazırladı. İnternet çekmiyordu; ertesi sabahın ilk ışıklarıyla birlikte adadaki küçük bir kütüphanenin jeneratörlü bağlantısını kullanarak dosyalarını iletti.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.